16 giải Vàng (mỗi giải trị giá 5 triệu đồng) được trao cho các nghệ sĩ xuất sắc nhất, trong đó, rạp hát Tuổi trẻ giành 4 giải, rạp hát Chèo Hà Nội giành 3 giải; hí trường Kịch Quân đội 2 giải; Nhà hát Kịch Việt Nam, rạp hát Kịch Hà Nội, Đoàn cải lương Hải Phòng, Đoàn kịch Nam Định và hí trường ca kịch Huế đều được 1 giải
Một cảnh trong vở "Mùa Hạ rốt cục". Trước đây, các Liên hoan hình như chỉ có tiếng tăm Lê Hùng, Doãn Hoàng Giang, Xuân Huyền, nhưng lần này đã xuất hiện các đạo diễn mới? đổi thay này là đáng mừng.
Sự cuộn khán giả bữa nay có đủ khiến các biên kịch phải ngẫm nghĩ về tính thời đại trong tác phẩm của Lưu Quang Vũ? Điều chị đặt ra rất thúc. Điều này đòi hỏi sự nhạy cảm về mức độ: thay đến đâu thì gây được sức mạnh, còn quá liều thì lại hỏng.
Cũng chưa thấy bứt phá về cách dàn dựng Cảm ơn ông! Đạo diễn “Mùa hạ chung cục” giành giải Vàng Ngày 16/9, Hội Nghệ sĩ sàn diễn Việt Nam đã tổ chức tổng kết “Liên hoan các vở diễn của tác giả Lưu Quang Vũ”. Ông đánh giá thế nào về chất lượng các vở diễn ở Liên hoan này? Đây chỉ là Liên hoan, nên tụ họp nhiều đoàn thuộc nhiều kịch chủng và đẳng cấp.
Nhưng lại có ý kiến: Lưu Quang Vũ nói vẫn đúng với bữa nay, chứng tỏ từng lớp không phát triển. Nhưng vẫn còn lo khi các đạo diễn mới còn ít, lại không còn trẻ. Hàng ngũ tác giả cũng cần học Lưu Quang Vũ ở chỗ quan hoài đến cái đói về mặt tinh thần của khán giả để đáp ứng.
Nghệ thuật giáo dục việc thưởng thức cho công chúng, nhưng chính công chúng cũng tạo nên sàn diễn cho chúng ta, vì họ đưa ra những yêu cầu và chỉ ủng hộ những gì họ thỏa mãn, làm nên định hướng cho sân khấu. Hoặc dàn dựng phải mang hơi thở hôm nay? Cả 2 cách đều được nghệ thuật sân khấu cho phép.
Liên hoan còn thú nhận khi là “mùa” của nữ đạo diễn. BTC cũng trao 34 giải Bạc (trị giá 3 triệu đồng) cho các diễn viên. Tôi có ấn tượng về tiếng nói hội thoại của kịch ở Liên hoan này. BTC đã trao giải Vàng cho NSƯT Chí Trung với vai trò đạo diễn vở “Mùa hạ rốt cục” của Nhà hát Tuổi trẻ. Nhiều vở của Lưu Quang Vũ có chất văn chương và sàn diễn cao, bởi Vũ là con nhà nòi sàn diễn, lại là thi sĩ, nên tinh tế trong ngôn ngữ và cách khai phá cốt truyện rất hợp với sân khấu.
Nhưng diễn xuất chưa sáng tạo lại là điều đáng lo, vì ngôn ngữ sân khấu của diễn viên kịch đang có vấn đề. Thành ra việc trở lại vỡ hoang, suy tôn Lưu Quang Vũ cũng cần tìm hiểu và phân định đúng giá trị các tác phẩm. Xã hội đổi thay, nhưng có những cái bê trệ vẫn trì trệ. Một số người cho rằng, kịch của Lưu Quang Vũ mang tính dự báo, nên được công chúng bữa nay đón nhận.
Vấn đề là thiên tài và bản lĩnh nghệ sĩ: giữ nguyên thì có truyền cảm, có nói hết được giá trị của tác phẩm không? Còn thổi hơi thở của thời đại vào có làm mất “chất” Lưu Quang Vũ và có đúng là hơi thở của thời đại không? Có làm Lưu Quang Vũ lớn hơn, hay hơn, truyền cảm hơn không? Có thể dựng Lưu Quang Vũ bằng cái nhìn hôm nay, như thế giới đã dựng Romeo-Juliet của Shakespeare mặc quần bò, có ôtô, nhưng người nghệ sĩ giỏi là phải tìm ra cái chuồng xí mà kịch Lưu Quang Vũ nói và còn cộng hưởng đến bữa nay.
Tôi không chia sẻ quan điểm cho rằng xã hội không đi lên. Nhưng chỉ quan tâm đến công chúng, mà không quan hoài đến định hướng nghệ thuật, thì lại làm nhỏ nghệ thuật đi. Còn ý kiến của ông? Trong gần 10 năm, Lưu Quang Vũ đã viết hơn 50 vở kịch. Cũng cần tỉnh táo để thấy rằng, khán giả đến với kịch Lưu Quang Vũ đông còn là sự tri ân. Ông nghĩ sao trước 2 ý kiến tại Liên hoan: dựng kịch của Lưu Quang Vũ theo nguyên gốc.
Nhưng Liên hoan cũng cho thấy các vở kịch của Lưu Quang Vũ có đẳng cấp khác nhau: có vở có độ bền thời kì, có vở chưa vươn lên tầm thời đại, do chú trọng chiều nụ cười hay nỗi tấm tức của khán giả. Vấn đề đổi thay thế hệ, thời kì và tuổi tác lớn lắm.
Lưu Quang Vũ là người sớm nói đến các tiêu cực của tầng lớp, nên chi, những âm vang đến nay còn mạnh hơn thời của Vũ. Chúng ta đang thiếu nhiều tác giả giỏi. Hội Nghệ sĩ sân khấu hằng năm tổ chức trại sáng tác, nhưng không phải cứ dự trại là viết được.
Một số vở kịch Lưu Quang Vũ đã từ tính thời sự lên tầm thời đại, đến nay vẫn có sự đồng điệu của khán giả. Có vở đã chạm tới đỉnh cao, nhưng có vở chưa đáp ứng được khao khát của chính Vũ, cũng như của khán giả. Các đoàn mang đến những vở đã có sẵn và có một số vở dựng mới, tu tạo, nên chất lượng không đồng đều là khó tránh.
Dạ Miên. Và sự tri ân, lòng trắc ẩn có khi còn bổ sung cho giá trị của tác phẩm. Điểm đáng để ý ở Liên hoan này là có 3 kịch bản được 2 đoàn cùng dựng, với phong cách, loại thể và hình thức mô tả khác nhau, để kịch Lưu Quang Vũ đến với khán giả dưới những lăng kính khác, tiếng nói và phong cách khác nhau.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét